بیماری های گوارشسلامت جسم

۱۳ درمان خانگی یبوست

انواع درمان های خانگی، مانند مصرف آب و فیبر، به کنترل یبوست کمک می کند. اگر روش های خانگی جواب نداد، از داروهای بدون نسخه استفاده کنید یا از پزشک کمک بگیرید تا برای شما دارو تجویز کند.

عوامل مختلف نظیر رژیم غذایی، سبک زندگی، دارو یا بیماری در بروز یبوست نقش دارند. بسیاری از افراد علت یبوست مزمن را نمی دانند. به این وضعیت، یبوست ایدیوپاتیک مزمن می گویند.

یبوست با علائم زیر همراه است:

  • کمتر از سه بار مدفوع در هفته
  • مدفوع سفت، خشک یا قلمبه
  • مشکل یا درد هنگام دفع مدفوع
  • عدم تخلیۀ کامل

یبوست روی کیفیت زندگی تأثیر منفی دارد و سلامت جسمی و روحی را به خطر می اندازد.

شما می توانید به چند روش طبیعی یبوست را در خانه درمان کنید. اکثر این روش ها پشتوانۀ علمی دارند.

در ادامه به ۱۳ روش طبیعی و خانگی برای درمان یبوست اشاره می کنیم.

مصرف آب

از دست رفتن آب بدن منجر به یبوست می شود. برای جلوگیری از این وضعیت، حتماً به اندازۀ کافی آب بنوشید.

آب گازدار به تسکین یبوست کمک می کند چون آب از دست رفته به بدن برمی گردد و عمل دفع آسان می شود.

برخی مطالعات نشان می دهد مصرف آب گازدار بهتر از آب شیر به تسکین یبوست کمک می کند. افراد مبتلا به سوء هاضمه، دل درد و یبوست ایدیوپاتیک مزمن می توانند از آب گازدار استفاده کنند.

اما مصرف نوشیدنی های گازدار مانند نوشابه توصیه نمی شود چون این نوشیدنی ها مضر هستند و ممکن است علائم یبوست را بدتر کنند.

بعضی از افراد مبتلا به سندرم رودۀ تحریک پذیر گزارش می دهند که نوشیدنی های گازدار علائم بیماری را تشدید می کند. بنابراین، بهتر است این افراد از نوشیدن آب گازدار و سایر نوشیدنی های گازدار دوری کنند.

خلاصه: از دست رفتن آب بدن باعث یبوست می شود. پس حتماً به اندازۀ کافی آب بنوشید. آب گازدار بهتر از آب شیر به تسکین یبوست کمک می کند.

مصرف فیبر، به ویژه فیبر محلول و غیر قابل تخمیر

پزشک برای درمان یبوست به بیماران توصیه می کند که مصرف فیبر خوراکی را بیشتر کنند.

زیرا با افزایش مصرف فیبر، حجم و میزان دفع بیشتر و عمل دفع مدفوع آسان تر می شود. فیبر به فرایند خروج مدفوع از دستگاه گوارش سرعت می بخشد.

در واقع، پژوهش سال ۲۰۱۶ نشان داد ۷۷% از افراد مبتلا به یبوست مزمن از مصرف مکمل فیبر سود بردند.

اما برخی مطالعات نشان می دهد افزایش مصرف فیبر مشکل را تشدید می کند. سایر مطالعات گزارش می دهد که فیبر خوراکی بسامد دفع را بیشتر می کند اما به تسکین سایر علائم یبوست، مانند غلظت مدفوع، درد، نفخ و باد معده، کمک نمی کند. زیرا تأثیر انواع فیبرهای خوراکی روی دستگاه گوارش متفاوت است.

چند نوع فیبر خوراکی وجود دارد اما در مجموع، همگی ذیل دو دسته قرار می گیرند: فیبرهای نامحلول و فیبرهای محلول.

فیبر نامحلول (که در سبوس گندم، سبزیجات و غلات کامل وجود دارد) حجم مدفوع را بیشتر می کند و باعث می شود مدفوع سریع تر و راحت تر از دستگاه گوارش خارج شود.

فیبر محلول (که در سبوس جو، آجیل، تخمه، لوبیا، عدس، نخود و بعضی از میوه ها و سبزیجات وجود دارد) آب را جذب می کند و تبدیل به نوعی خمیر ژل مانند می شود که مدفوع را شل می کند و به آن غلظت می دهد.

فیبرهای محلول و غیر قابل تخمیر، مانند پسیلیوم، بهترین گزینه برای درمان یبوست به شمار می روند.

بررسی سال ۲۰۲۰ نشان داد پسیلیوم ۳.۴ برابر بهتر از سبوس گندم (که فیبر نامحلول دارد) به تسکین یبوست کمک می کند.

نتیجۀ تحقیقات در زمینۀ تأثیر فیبر نامحلول برای درمان یبوست ضد و نقیض است.

یکی از دلایل این امر مربوط به این مسئله است که فیبر نامحلول باعث تشدید علائم یبوست در افراد مبتلا به مشکل روده، مانند سندرم رودۀ تحریک پذیر یا یبوست ایدیوپاتیک مزمن، می شود.

بعضی از فیبرهای محلول و تخمیرپذیر به درمان یبوست کمک نمی کنند چون توسط باکتری در روده تخمیر می شوند و ظرفیت نگهداری آب را از دست می دهند.

برای جلوگیری از یبوست، ترکیبی از فیبر محلول و نامحلول را مصرف کنید. در مجموع، پیشنهاد می شود زنان و مردان به ترتیب ۲۵ و ۳۸ گرم فیبر در روز مصرف کنند.

خلاصه: سعی کنید مصرف غذاهای حاوی فیبر را بیشتر کنید. مصرف فیبر محلول و غیر قابل تخمیر، مانند پسیلیوم، در کنار رژیم غذایی به درمان یبوست کمک می کند.

یکی از راههای درمان یبوست: ورزش

انواع مطالعات نشان می دهد ورزش به تسکین علائم یبوست کمک می کند.

شواهد نشان می دهد عدم تحرک خطر یبوست را بالا می برد. به همین دلیل، برخی از متخصصان پیشنهاد می کنند برای آسان شدن عمل دفع، بیشتر ورزش کنید.

با این حال، بعضی از مطالعات با نقش ورزش در درمان یبوست موافق نیستند. بنابراین، لازم است تحقیقات در این زمینه کامل شود.

سایر مطالعات نشان می دهد ورزش تعداد دفعات دفع را بیشتر نمی کند اما برخی علائم یبوست را کاهش می دهد و کیفیت زندگی را ارتقا می بخشد.

ورزش متوسط (پیاده روی سریع) در تسکین علائم گوارشی و ارتقای کیفیت زندگی به افراد مبتلا به سندرم رودۀ تحریک پذیر کمک می کند اما ورزش جدی (دویدن) باعث تشدید علائم یبوست در بعضی از افراد می شود.

بهتر است پیاده روی، شنا، دوچرخه سواری یا دو را امتحان کنید تا از تأثیر آن مطمئن شوید.

خلاصه: ورزش باعث می شود علائم یبوست در بعضی از افراد کاهش پیدا کند.

نوشیدن قهوه، به ویژه قهوۀ کافئین‌دار

بعضی از افراد با مصرف قهوه بیشتر به دستشویی می روند چون قهوه عضلات دستگاه گوارش را تحریک می کند.

در واقع، تحقیق سال ۱۹۹۸ نشان داد قهوۀ کافئین دار مثل یک وعدۀ غذایی روده را تحریک می کند. تأثیر کافئین ۶۰% بیشتر از آب و ۲۳% بیشتر از نوشیدن قهوۀ بدون کافئین بود.

قهوه حاوی مقدار کمی فیبر محلول است که تعادل باکتری روده را بهتر می کند و مانع از یبوست می شود.

با این حال، تأثیر کافئین روی تحریک روده در افراد مبتلا به سندرم رودۀ تحریک پذیر بیشتر است و می تواند علائم گوارشی را بدتر کند.

بهتر است افراد مبتلا به سندرم رودۀ تحریک پذیر کافئین را از رژیم غذایی خود حذف کنند تا ببینند آیا این کار به تسکین علائم کمک می کند یا نه.

خلاصه: قهوه با تحریک عضلات روده به تسکین یبوست کمک می کند. همینطور حاوی مقدار کمی فیبر محلول است.

مصرف سنا، ملین گیاهی در درمان یبوست

سنا از جمله ملین های گیاهی بی ضرر و پرطرفدار است که به درمان یبوست کمک می کند. این دارو به صورت قرص و شیاف موجود است و نیاز به نسخه ندارد.

مصرف برگ سنا در درمان یبوست سنا حاوی نوعی ترکیب گیاهی به نام گلیکوزید (glycosides) است که اعصاب روده را تحریک می کند و به فرایند هضم سرعت می دهد.

پزشکان مصرف کوتاه مدت سنا در بزرگسالان را بی ضرر می دانند اما اگر علائم ظرف چند روز برطرف نشد، باید با پزشک مشورت کنید.

معمولاً مصرف سنا به زنان باردار، افرادی که به بچه شیر می دهند یا کسانی که به بیماری های خاص (مانند بیماری التهابی روده) مبتلا هستند، پیشنهاد نمی شود.

خلاصه: ملین گیاهی سنا یک روش محبوب برای درمان یبوست است که اعصاب روده را تحریک می کند تا فرایند دفع سریع تر انجام شود.

مصرف غذا یا مکمل های پروبیوتیک

پروبیوتیک می تواند به جلوگیری از یبوست مزمن کمک کند. به باکتری زنده و مفید که به صورت طبیعی در روده زندگی می کند، پروبیوتیک می گویند. بیفیدوباکتری (Bifidobacteria) و لاکتوباسیلوس (Lactobacillus) دو نمونه پروبیوتیک هستند.

مصرف غذاهای حاوی پروبیوتیک باعث افزایش میزان این باکتری در بدن می شود.

در یبوست مزمن، تعادل باکتری روده به هم می ریزد. مصرف غذاهای پروبیوتیک به برقراری تعادل و جلوگیری از یبوست کمک می کند.

یک پژوهش نشان داد مصرف پروبیوتیک به مدت دو هفته به درمان یبوست، افزایش بسامد و غلظت مدفوع کمک می کند.

پروبیوتیک با تولید اسیدهای چرب کوتاه زنجیر به درمان یبوست کمک می کند چون این اسیدها باعث حرکت روده می شوند و عمل دفع را آسان می کنند.

شما می توانید به جای غذا، از مکمل پروبیوتیک استفاده کنید. برخی مطالعات نشان می دهد افراد بعد از ۴ هفته متوجه تأثیر مکمل می شوند.

بهتر است برای تسکین یبوست، مکمل های پروبیوتیک را امتحان کنید یا غذاهای سرشار از پروبیوتیک را مصرف کنید. از جمله:

  • ماست
  • کلم ترش
  • کیمچی

خلاصه: پروبیوتیک می تواند به درمان یبوست مزمن کمک کند. بنابراین، غذاها یا مکمل های حاوی پروبیوتیک را امتحان کنید.

ملین یکی از موثرترین داروهای درمان یبوست

شما می توانید برای انتخاب ملین مناسب با پزشک یا داروساز مشورت کنید. عملکرد هر یک از این داروها با دیگری فرق دارد اما همگی به درمان یبوست کمک می کنند.

ممکن است پزشک یکی از موارد زیر را پیشنهاد کند:

  • حجم دهنده: ملین های حاوی فیبر که مقدار آب مدفوع را بیشتر می کنند.
  • شل کننده: این ملین ها روغن دارند تا مدفوع شل و به راحتی از روده خارج شود.
  • ملین محرک: این ملین ها اعصاب روده را تحریک می کنند تا روده ها بهتر حرکت کند.
  • ملین اسمتیک: این ملین ها آب بافت مجاور را به دستگاه گوارش می دهند و باعث شل شدن مدفوع می شوند.

اما نباید اکثر این ملین ها را به صورت منظم و بدون مشورت با پزشک مصرف کنید.

خلاصه: ملین ها به تسکین یبوست کمک می کنند. برای انتخاب بهترین ملین، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

رژیم غذایی فودمپ پایین

یبوست می تواند علامت سندرم رودۀ تحریک پذیر باشد. رژیم غذایی فودمپ پایین به درمان سندرم رودۀ تحریک پذیر و یبوست ناشی از آن کمک می کند.

رژیم غذایی فودمپ در درمان خانگی یبوستفودمپ مخفف الیگوساکاریدهای قابل تخمیر، دی ساکاریدها، مونوساکاریدها و پلیول ها است.

در این رژیم لازم است مدتی مصرف غذاهای فودمپ را کاهش دهید. بعد دوباره این غذاها را امتحان و تأثیر آن را روی بدن مشاهده کنید.

اگر سندرم رودۀ تحریک پذیر غالباً همراه با یبوست باشد، رژیم فودمپ به تنهایی برای درمان این وضعیت کافی نیست.

احتمالاً لازم است این دسته از افراد بیشتر به سایر جنبه های رژیم غذایی، مانند مصرف آب و فیبر، توجه کنند تا علائم برطرف شود.

خلاصه: رژیم غذایی فودمپ پایین می تواند به تسکین یبوست ناشی از سندرم رودۀ تحریک پذیر کمک کند اما کافی نیست.

نودل شیراتاکی یا مکمل گلوکومانان

گلوکومانان (Glucomannan) نوعی فیبر محلول از ریشۀ گیاه کنجک (konjac) است. برخی مطالعات نشان می دهد این ماده به درمان یبوست کمک می کند.

گلوکومانان علاوه بر تسکین یبوست، مانند پریبیوتیک عمل می کند و باعث متعادل شدن باکتری مفید در روده می شود.

در یک پژوهش، تأثیر گلوکومانان روی کودکان مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه نشان داد تأثیر این ماده روی افزایش میزان دفع متوسط است اما غلظت مدفوع را بیشتر نمی کند یا باعث درمان یبوست نمی شود.

یک تحقیق تصادفی نشان داد تأثیر این ماده روی یبوست قابل توجه نیست.

شما می توانید با مصرف مکمل یا نودل شیراتاکی یا کنجک گلوکومانان دریافت کنید.

خاصیت مکمل گلوکومانان به برند تجاری آن بستگی دارد. بنابراین، بهتر است قبل از خرید انواع برندها را با یکدیگر مقایسه کنید.

خلاصه: گلوکومانان به بعضی از افراد در درمان یبوست کمک می کند. از جمله منابع دریافت این ماده می توان به مکمل و نودل شیراتاکی اشاره کرد.

از سایر روش های درمان یبوست: مصرف غذاهای حاوی پریبیوتیک

به فیبر کربوهیدرات غیر قابل هضم، پریبیوتیک می گویند. الیگوساکارید و اینولین دو نمونه پریبیوتیک هستند.

فیبرهای خوراکی با افزایش غلظت و حجم مدفوع به کاهش یبوست کمک می کنند اما پریبیوتیک ها با ارتقای سلامت گوارش مانع از یبوست می شوند.

باکتری مفید در روده از فیبر پریبیوتیک تغذیه می کند. در نتیجه، میزان پروبیوتیک در بدن بالا می رود و تعادل در باکتری روده برقرار می شود.

در واقع، بعضی از پریبیوتیک ها هم بسامد دفع را بالا می برند و هم باعث شل شدن مدفوع می شوند.

غذاهای زیر پریبیوتیک دارند:

اما سیر و پیاز در رژیم غذایی فودمپ پایین جا ندارند چون باعث تشدید علائم سندرم رودۀ تحریک پذیر می شوند.

خلاصه: غذاهای حاوی فیبر پریبیوتیک برای سلامت گوارش مفیدند و باعث متعادل شدن باکتری روده می شوند. پریبیوتیک به درمان یبوست کمک می کند.

منیزیم سیترات

منیزیم سیترات یک روش خانگی محبوب و نوعی ملین اسمتیک برای مقابله با یبوست است که نیاز به نسخه ندارد و شما می توانید آن را به صورت آنلاین تهیه کنید.

مصرف متوسط مکمل منیزیم به تسکین یبوست کمک می کند. پزشکان از دوز بالای منیزیم سیترات برای شستشوی روده قبل از عمل یا سایر روش های بالینی استفاده می کنند.

خلاصه: منیزیم سیترات نوعی مکمل بدون نسخه است که به درمان یبوست کمک می کند.

مصرف آلو در درمان یبوست بسیار مفید است

آلو یک ملین طبیعی است.

آلو و آب آلو به عنوان یک روش طبیعی برای درمان یبوست معرفی می شود. شاید بتوان گفت آلو قابل دسترس ترین روش طبیعی برای درمان این مشکل است.

آلو، علاوه بر فیبر، سوربیتول (sorbitol) دارد. سوربیتول نوعی الکل قند است که مثل ملین عمل می کند.

برخی مطالعات نشان می دهد آلو بهتر از فیبر، مانند پسیلیوم، به درمان یبوست کمک می کند.

دوز موثر آلو برای درمان یبوست ۵۰ گرم یا ۷ آلوی متوسط (دو بار در روز) در نظر گرفته می شود.

اما بهتر است افراد مبتلا به سندرم رودۀ تحریک پذیر از مصرف آلو دوری کنند زیرا الکل قند جزو غذاهای فودمپ است.

خلاصه: آلو سوربیتول (نوعی الکل قند) دارد که مثل ملین عمل می کند. بنابراین، آلو یک روش موثر برای درمان یبوست است.

پرهیز از لبنیات

لبنیات روی حرکت روده تأثیر می گذارد. پس اگر به لبنیات حساسیت دارید، توجه داشته باشید که لبنیات می تواند باعث یبوست شود.

بهتر است کودکانی که به پروتئین شیر گاو حساسیت دارند و بزرگسالانی که به لاکتوز حساس هستند، از مصرف لبنیات بپرهیزند.

اگر فکر می کنید به لاکتوز حساسیت دارید، به پزشک مراجعه کنید. پزشک پیشنهاد می کند به صورت موقت مصرف لبنیات را کنار بگذارید و مصرف سایر غذاهای سرشار از کلسیم را بالا ببرید تا از تأثیر آن روی علائم یبوست مطمئن شوید.

خلاصه: لبنیات یا حساسیت به لاکتوز باعث یبوست می شود. اگر به لاکتوز حساسیت دارید، مصرف لبنیات را قطع کنید.

سوالات متداول

پرسش ۱: چه غذاهایی به درمان خانگی یبوست کمک می‌کنند؟
پاسخ: میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات.

پرسش ۲: آیا نوشیدن آب کافی می‌تواند یبوست را بهبود بخشد؟
پاسخ: بله، آب کافی به نرم شدن مدفوع و تسهیل دفع کمک می‌کند.

پرسش ۳: چه میوه‌هایی برای درمان یبوست مفید هستند؟
پاسخ: آلو، انجیر، کیوی، سیب، گلابی.

پرسش ۴: آیا مصرف فیبر می‌تواند یبوست را کاهش دهد؟
پاسخ: بله، فیبر به افزایش حجم مدفوع و تسهیل دفع کمک می‌کند.

پرسش ۵: چه نوشیدنی‌های خانگی برای یبوست مفید هستند؟
پاسخ: آبلیموی تازه با آب گرم، چای زنجبیل، چای نعناع، آب آلو.

پرسش ۶: آیا استفاده از روغن زیتون می‌تواند یبوست را کاهش دهد؟
پاسخ: بله، مصرف یک قاشق غذاخوری روغن زیتون روی معده خالی می‌تواند به تسهیل دفع کمک کند.

کلام آخر از کلینیک سلامتی

یبوست آزاردهنده است و چند علت زمینه ای دارد اما اکثر روش های خانگی و طبیعی به درمان این وضعیت کمک می کنند.

در صورت تداوم یبوست، باید با پزشک صحبت کنید تا علت و درمان مناسب مشخص شود.

با این حال، اکثر درمان های خانگی که در این مقاله به آن ها اشاره کردیم به تسکین یبوست کمک می کنند.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱۰۰ رای
منابع
medicalnewstodaymedicinenetslidesharehoustonmethodist
guest
2 نظرات
تازه‌ترین
قدیمی‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
نگین نظری
نگین نظری
23 ساعت قبل

من شنیدم اب آلو ورا خوبه کسی استفاده کرده تا حالا؟

zohre
zohre
1 روز قبل

من از برگ سنا برای درمان یبوستم استفاده کردم خیلی موثره واقعا. مقاله خیلی جامع و کاربردی بود. مرسی

دکمه بازگشت به بالا